
O Białorusi
WPHI Ambasady RP
w Mińsku
Minsk, dnia 31.05.2011
Istotne informacje gospodarcze z białoruskiego rynku
Kryzys walutowy na Białorusi trwa !
Niezależnie od dewaluacji brak możliwości swobodnego zakupu waluty na cele importu, jak również na wyjazdy zagraniczne ludności
Aktualny kurs czarnorynkowy: USD – 8500 BYR, EUR 12000 BYR
24 maja, Prime-tass.
Korytarz wahań kursu BYR do ponownie ukształtowanej po dewaluacji waluty krajowej wartości koszyka walut obcych wyniesie +/-12%
Wartość koszyka walut obcych z dnia 24 maja 2011 r. wynosi 1810,02 BYR /minus 54,4% w stosunku do poprzedniej wartości/.
Od początku roku BYR do koszyka walut zdeprecjonował się o 71,6%.
NBB podkreśla, że tryb prowadzenia sesji na Białoruskiej Giełdzie Walutowo-Kapitałowej zostaje bez zmian, co oznacza, że zachowane są 4 pozycje aktualnie priorytetowe związane z zakupem waluty na ich realizację, tj. zakup leków, płatności za gaz, splata kredytów zagranicznych i pozostałe (w tym zaopatrzenie w elementy importowe przedsiębiorstw nie sprzedających na eksport, różnej formy własności).
Rynek walut Białorusi zamarł po dewaluacji BYR i powrotu do administracyjnego zarządzania kursem we wszystkich segmentach rynku.
NBB ustalił granicę wahań +/- 2% oficjalnego kursu BYR wobec waluty obcej, dla określenia kursu kupna-sprzedaży waluty obcej na rynku pozagiełdowym i gotówkowym, ale nie przywrócił sprzedaży waluty bankom komercyjnym w celu zasilenia kantorów wymiany.
W rezultacie po wprowadzonych zmianach rynek walut Białorusi zamarł. Banki komercyjne nie sprzedają waluty, niektóre banki gotowe są ją kupować wg kursu 5000 BYR za 1 USD.
Oficjalna dewaluacja nie rozwiązała problemu deficytu waluty obcej, kolejki po zakup waluty obok kantorów utrzymują się.
Na Litwie kilka banków nadal sprzedają i kupują BYR. Tak w “CITADELE“ BANKAS USD można kupić po kursie 5990 BYR, sprzedać – po 5010 BYR, w Medicinos Bankas – 6053 BYR i 4890 BYR. W łotewskim banku Rietumu Banka USD można kupić po kursie 7000 BYR, a sprzedać po 6300 BYR.
Na Białorusi ceny detaliczne na produkty ropopochodne z dnia 24 maja średnio podwyższono o 20%.
Z dnia 24 maja 2011 r. cena benzyny 76 /H-80/ wynosi 3850 BYR (ok. 0,78 USD) za jeden litr, cena benzyny 92 wynosi 3950 (ok. 0,8 USD), cena benzyny 95 wynosi 4350 BYR (ok. 0,88 USD), oleju napędowego – 3900 BYR /0,79 USD/.
Wzrost cen na produkty ropopochodne koncernu Belneftekhim motywuje znaczną różnicą w cenach na paliwo na rynku wewnętrznym i w sąsiednich krajach. Koncern zmuszony jest zastosować środki w celu ochrony białoruskiego rynku produktów ropopochodnych i zmniejszenia róznicy cen
z państwami sąsiednimi.
To juz trzecia podwyżka cen na paliwa w tym roku.
Białoruś przeprowadza konsultacje dot. sprzedaży pakietu akcji „Belaruskaliy” stronie chińskiej, rozmowy z rosyjskim kapitałem nie są prowadzone
Wcześniej władze Białorusi wyceniły 100% akcji S.A. „Belaruskaliy” na 30 mld USD. Strona chińska zamierza sprawdzić wiarygodność oceny przedsiębiorstwa i proponuje wyjść na IPO Tajwańskiej Giełdy.
Rząd Białorusi zainteresowany jest w sprzedaży mniejszościowego pakietu akcji ok. 20% za 6-7 mld USD.
Białoruś nie prowadzi negocjacji z rosyjskim kapitałem, ponieważ uważa, że z uwagi na duże zapasy soli potasowej, Rosjanie mogą ubiegać się o koncesję na ich wydobycie.
S.A. „Belaruskaliy” sprzedała swój pakiet akcji w S.A. „Międzynarodowa Spółka Potasowa”
Dwie zagraniczne spółki odkupiły akcje spółki „Belaruskaliy” w Międzynarodowej Spółce Potasowej. Cena wywoławcza jednej akcji wyniosła 573 tys. BYR (116 USD). Transakcja odbyła się ze znacznym przekroczeniem minimalnej ceny.
„Belaruskaliy” był właścicielem 33% pakietu akcji w tej spółce.
25 maja, Prime-tass.
Europejski Bank Rekonstrukcji i Rozwoju skorygował strategię dot. Białorusi i zrezygnował
z zaplanowanych w grudniu 2009 r. projektów w sektorze państwowym Białorusi
Bank nie będzie wspierał białoruskiej władzy ani finansowo, ani technicznie.
EBRR rezygnuje z zaplanowanych projektów w sektorze energetycznym i w sferze infrastruktury transportowej. Bank również zaostrzył niektóre warunki współpracy, szczególnie z bankami państwowymi, zarówno w ramach wsparcia prywatyzacyjnego i przed prywatyzacyjnego, żeby odpowiadały nowym kryteriom.
W tym samym czasie EBRR w dalszym ciągu będzie wspierał sektor prywatny Białorusi, w tym za pomocą rozszeszenia programów dot. finansowania mikro, małego i średniego biznesu. Poza tym bank gotów wspierać realizację projektów ekologicznych i projektów mających na celu poprawę warunków życia ludności.
Jednocześnie bank w dalszym ciągu wzywa białoruskie władze do postępu w reformach demokratycznych i rynkowych.
Na Białorusi ujemne saldo handlu zagranicznego w okresie styczeń-kwiecień 2011 r. wyniosło 3,75 mld USD wobec 2,02 mld USD rok temu.
Eksport towarów w okresie styczeń-kwiecień 2011 r. wzrósł o 54,7% do 11,25 mld USD. Import wzrósł o 61,4% w tym okresie do 15 mld USD.
Ogólnie struktura obrotu Białorusi z zagranicą w styczniu-kwietniu 2011 roku wygląda następująco: kraje WNP – 53,9% (w styczniu- kwietniu 2010 roku - 57,8%); inne kraje – 46,1% (42,2%). Udział państw Unii Celnej w handlu zagranicznym Białorusi wyniósł 44,7% (49,7%), Rosji – 43,8% (48,7%).
Na Białorusi został znacznie rozszerzony wykaz towarów i usług, za które można rozliczyć się walutą.
NBB RB w drodze porozumienia z rządem podjął decyzję dot. rozszerzenia zezwoleń
na dokonanie rozliczeń w walucie obcej z osobami fizycznymi – rezydentami i nierezydentami na terytorium Białorusi.
Nowe pozycje w wykazie:
1. realizacja paliwa, produktów ropopochodnych, LPG na stacjach benzynowych;
2. działalność turystyczna;
3. świadczenie usług osobom fizycznym – nierezydentom w sferze biznesu hotelowego;
4. świadczenie usług przez zakłady opieki zdrowotnej /sanatoria, zakłady leczniczo-zapobiegawcze, domki wakacyjne, ośrodki turystyczne/ osobom fizycznym – nierezydentom;
5. świadczenie usług medycznych osobom fizycznym – nierezydentom;
6. świadczenie usług osobom fizycznym – nierezydentom dot. studiów, stażów i rozwoju zawodowego;
7. inne cele.
Poza tym NBB zaakceptował otrzymanie przez rezydentów waluty obcej przelewem spoza terytorium Białorusi, przy dokonaniu transakcji zawartych z osobami fizycznymi - nierezydentami, i przewidującymi przekazanie osobom fizycznym - nierezydentom towarów, chronionych informacji, wyłącznych praw do rezultatów działalności intelektualnej, majątku
do wynajęcia, wykonania robót, świadczenia usług, prywatyzacji nieruchomości.
Ministerstwo Podatków i Opłat i Ministerstwo Finansów Białorusi omawiają możliwość uchylenia szeregu nieskutecznych ulg podatkowych dla osób fizycznych
Z dniem 1 stycznia 2011 r. na Białorusi wprowadzono szereg ulg podatkowych dla osób fizycznych.
Obywatele, którzy nabyli papiery wartościowe w latach 1994-1995 i nie mogli przedstawić dokumentów potwierdzających ich wartości, podczas ich sprzedaży powinni byli płacić podatki
od całej sumy sprzedaży, ponieważ podatek zawierał różnicę między wartością sprzedaży i wartością nabycia papierów wartościowych. Z dniem 1 stycznia 2011 r. mają oni wybór: mogą przedstawić do organu podatkowego dokument potwierdzający za ile były nabyte papiery wartosciowe, lub dostać zwolnienie w wysokości 10% od sumy realizacji papierów wartościowych.
Jeszcze jedna ulga dotyczy osób fizycznym zamieszkałych na terytorium Białorusi, ale pobierających emeryturę zgodnie z ustawodawstwem państw obcych – z 2011 r. emeretury nie podlegają opodatkowaniu w Białorusi.
Poza tym w ciągu 5 lat od dnia 1 stycznia 2011 r. na Białorusi działa ulga dot. dochodów otrzymanych za pracę za granicą. Te dochody całkiem są zwolnione z opodatkowania w ciągu 5 lat. Jednak dochód powinien być otrzymany w formie pieniężnej, powinien wpłynąć na rachunek w BYR i powinien być dokument z kompetentnego organu zagranicznego potwierdzający, że jest to dochód otrzymany za wykonaną pracę lub świadczenie usług.
26 maja, Prime-tass
Ograniczenia kursowe dla importerów
Białoruskie firmy odmawiają wprowadzania importowanych towarów do sprzedaży detalicznej, jeśli ich cena przeliczona jest po kursie przewyższającym 5500 BYB za dolara (oficjalny kurs wymiany, na 26.05.2011, wynosi 4932 BYB za dolara). Tym samym przedsiębiorstwa wypełniają postanowienia obwodowych i miejskich komitetów wykonawczych, które ustaliły kurs 5500 BYR za dolara, jako maksymalny kurs dla przeliczenia cen importowych towarów na ceny w BYR do sprzedaży detalicznej. Białoruskie firmy ostrzegły jednocześnie importerów, że punktem wyjścia do wyliczeń kursu będą ceny importowe obowiązujące w lutym 2011 roku.
Według wyliczeń przedsiębiorstw handlowych wprowadzenie rosyjskiej produkcji do obrotu detalicznego może być po kursie 195 BYB za rosyjskiego rubla. Tymczasem kurs rynkowy jest znacznie wyższy i wynosi 300 BYB za rubla. W takiej sytuacji coraz więcej rosyjskich firm nie widzi możliwości dostaw swoich towarów na Białoruś.
Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z rozporządzeniem rządu nr 601 powstała lista towarów z importu o szczególnym znaczeniu dla rynku konsumenckiego. Decyzją obwodowych i miejskich komitetów wykonawczych towary znajdujące się na tej liście, w przypadku gdy występuje ich deficyt na półkach sklepowych, mogą być wprowadzone do sprzedaży detalicznej dokonując ich importu po kursie giełdowym.
Wsparcie dla rolnictwa we wspólnej przestrzeni gospodarczej
Rosja, Białoruś i Kazachstan ustaliły warunki pomocy państwowej dla rolnictwa
w ramach wspólnego obszaru gospodarczego. Poinformował o tym v-ce premier Rosji I. Szuwałow, który dodał, że rozmowy przedłużały się ze względu na brak danych od białoruskiego partnera o wielkości pomocy publicznej dla rolnictwa na Białorusi. Porozumienie osiągnięto zarówno w zakresie limitów pomocy, jak i okresów przejściowych, które umożliwią państwom dostosowanie się do nowej sytuacji. Ewentualne spory rozstrzygać będzie Komisja Unii Celnej. Porozumienie zacznie obowiązywać 1 stycznia 2012.
I. Szuwałow dodał również, że 1 czerwca br. Rosja, Białoruś i Kazachstan podpiszą porozumienie o współpracy w ramach Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej, które będzie dotyczyć swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i siły roboczej na całym terytorium Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej (EvrAzES. Porozumienie wejdzie w życie 1 czerwca 2013 roku.
Nowy program rozwoju białoruskiego eksportu
23 maja 2011 roku rząd RB przyjął Narodowy Program Rozwoju Eksportu na lata 2011-2015, którego celem jest osiągnięcie w 2015 roku dodatniego salda wymiany handlowej na poziomie 0,5-0,6% PKB. Oznaczałoby 2,2 krotny wzrost eksportu w porównaniu z 2010 rokiem.
Program zakłada w 2015 roku 14-15% udział towarów wysoko technologicznych w eksporcie, udział usług na poziomie co najmniej 20% oraz wzrost eksportu towarów rolniczych 2,2 razy
i produktów farmaceutycznych 4 razy.
W pierwszym kwartale 2011 roku saldo wymiany handlowej było ujemne i wyniosło 2,36 mld USD. W analogicznym kwartale 2009 r. saldo wyniosło 681 mln USD, co oznacza wyraźne powiększenie ujemnego salda. Wielkość wymiany handlowej w okresie styczeń-marzec 2011 wyniosła 20,199 mld USD, co oznacza wzrost w porównaniu do analogicznego okresu sprzed roku o 52,2%. Eksport wzrósł o 41,9%, a import o 61,8%.
Płace na Biełkartę
Od 2015 roku rozpocznie się w Białorusi przechodzenie na system wypłacania wynagrodzeń przy wykorzystaniu karty płatniczej Biełkart. Będzie to możliwe we wszystkich przedsiębiorstwach, niezależnie od formy własności. Narodowy Bank Białorusi zwrócił się właśnie do innych banków z prośbą o uwagi dotyczące prac nad systemem kart Biełkart.
Najważniejszym celem prac jest stopniowe przejście na system kart chipowych zgodnych z międzynarodowymi standardami i zintegrowanie systemu Biełkart z systemami płatniczymi Rosji i innych krajów WNP, a w dalszej kolejności także innych państw.
W celu zachęcenia do korzystania z kart Biełkart trwają prace nad stworzeniem systemu zniżek dla płacących za pośrednictwem Biełkart oraz nad systemem lojalnościowym.
Prace nad koncepcją rozwoju systemu Biełkart powinny się zakończyć do końca lipca 2011 roku.
Największa elektrownia wodna na Białorusi
Jeszcze w tym roku w Grodnie zostanie uruchomiona największa elektrownia wodna na Białorusi. Trwają właśnie prace wykończeniowe głównego budynku. W czerwcu zacznie się montaż urządzeń energetycznych dostarczonych przez czeską firmę Maweł. Kolejne
Po zakończeniu prac jej moc wyniesie 17 megawat i będzie to największa białoruska elektrownia wykorzystująca energię wody. Szacuje się, że rocznie elektrownia wytworzy 84 mln kWh energii.
Aktualne kursy walut NBP
kurs w zł
4,1837
3,2084
5,0494
3,4695
0,1059
waluta
1 EUR
1 USD
1 GBP
1 CHF
1 RUB